By Konsumatorët shqiptarë vijojnë të kenë një fuqi blerëse dukshëm më të ulët se mesatarja e Bashkimit Evropian, ndërsa çmimet e ushqimeve janë rritur deri në nivele që tashmë e tejkalojnë mesataren europiane, sipas të dhënave të Eurostat të përpunuara nga Monitor.
Sipas treguesve, konsumi individual për frymë i Shqipërisë sipas fuqisë blerëse është rreth 48% e mesatares së BE-së, ndërsa të ardhurat për frymë arrijnë në 43%. Këto shifra e rendisin vendin ndër më të ulëtit në Europë, duke lënë pas vetëm disa vende të rajonit.
Megjithatë, një zhvillim i fundit tregon një kontrast të fortë: çmimet e ushqimeve në Shqipëri, të matura sipas standardit të fuqisë blerëse (PPP), kanë kaluar për herë të parë mesataren e Bashkimit Europian, duke arritur në rreth 102.9% në vitin 2025.
Kjo do të thotë se një shportë ushqimore që në BE kushton mesatarisht 100 euro, në Shqipëri kushton rreth 103 euro kur merret parasysh fuqia blerëse. Në vitin 2022, ky tregues ishte rreth 85%, ndërsa në 2024 pothuajse u barazua me BE-në, duke reflektuar një rritje të shpejtë të çmimeve.
Shqipëria është gjithashtu i vetmi vend në rajon ku çmimet e ushqimeve rezultojnë mbi mesataren e BE-së. Në krahasim, Serbia qëndron në 96.6%, Mali i Zi dhe Bosnja rreth 84.6%, ndërsa Maqedonia e Veriut në 74.3%. Të dhënat për Kosovën nuk janë të disponueshme.
Ekspertët theksojnë se ky zhvillim krijon një hendek të madh mes të ardhurave dhe kostos së jetesës, duke bërë që familjet shqiptare të shpenzojnë një pjesë më të madhe të buxhetit për ushqim sesa qytetarët e BE-së. Ndërkohë, Shqipëria mbetet ende një vend me të ardhura për frymë më pak se gjysma e mesatares europiane.
Sipas analizave, rritja e çmimeve lidhet me disa faktorë, përfshirë varësinë nga importet, kostot e larta të zinxhirit të furnizimit dhe mungesën e konkurrencës në tregun vendas. Edhe produktet bujqësore vendase shpesh shiten me çmime të larta, pavarësisht peshës së madhe të sektorit bujqësor në ekonomi.
Studime të tjera tregojnë se në disa raste produktet në Shqipëri mund të kushtojnë ndjeshëm më shumë sesa në tregjet europiane, ndërsa konsumatorët dhe turistët raportojnë shpesh çmime të larta në supermarkete krahasuar me pritshmëritë e tyre.
Ky fenomen tregon një realitet ekonomik ku rritja e çmimeve po ecën më shpejt se rritja e të ardhurave, duke ndikuar drejtpërdrejt në fuqinë reale blerëse dhe në perceptimin e qytetarëve për mirëqenien në vend.
Burimi: Monitor
