By Planeti po i afrohet me shpejtësi pragut kritik të ngrohjes globale prej 1.5°C mbi nivelet para-industriale, ndërsa emetimet e gazrave serrë vazhdojnë të rriten në mënyrë të vazhdueshme. Ky është përfundimi i raportit më të fundit të Treguesve të Ndryshimeve Klimatike Globale (IGCC), të publikuar nga një grup prej më shumë se 70 shkencëtarësh nga 17 vende.
Sipas raportit, ngrohja e shkaktuar nga aktiviteti njerëzor ka arritur në 1.37°C dhe, nëse trendi aktual i emetimeve vijon, kufiri 1.5°C i përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit pritet të tejkalohet rreth vitit 2030.
Shkencëtarët paralajmërojnë se “buxheti global i karbonit” – sasia e CO₂ që mund të emetohet pa kaluar këtë prag – është reduktuar në rreth 130 miliardë tonë, një rezervë që, me ritmet aktuale të ndotjes, mund të shterojë brenda rreth tre vitesh.
Raporti tregon gjithashtu se emetimet globale të gazrave serrë kanë arritur një rekord prej 56.8 miliardë tonësh CO₂ ekuivalent gjatë vitit 2024, të nxitura kryesisht nga përdorimi i lëndëve djegëse fosile. Përqendrimi i dioksidit të karbonit në atmosferë ka arritur në 425.6 ppm, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë.
Sipas ekspertëve, planeti po grumbullon nxehtësi më shpejt se kurrë më parë, ndërsa “çekuilibri energjetik” i Tokës është më shumë se dyfishuar në dekadat e fundit, duke përshpejtuar shkrirjen e akullnajave, ngrohjen e oqeaneve dhe rritjen e nivelit të deteve.
Të dhënat tregojnë se niveli global i detit ka arritur një rekord të ri në vitin 2025, me një rritje prej 23 centimetrash krahasuar me fillimin e shekullit XX, ndërsa valët e të nxehtit detar janë trefishuar që nga vitet 1990, duke dëmtuar rëndë ekosistemet detare dhe rezervat e peshkut.
Raporti thekson se pothuajse e gjithë ngrohja e dekadës së fundit lidhet drejtpërdrejt me aktivitetin njerëzor, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se ndikimet e krizës klimatike tashmë janë të dukshme dhe do të përkeqësohen nëse nuk ndërmerren masa urgjente për uljen e emetimeve globale.
