By Irlanda, “në skajin e Oqeanit Atlantik dhe megjithatë thellësisht evropiane”, siç u shpreh kryeministri Micheál Martin, ka marrë zyrtarisht Presidencën e radhës së Këshillit të Bashkimit Evropian për një periudhë gjashtëmujore, duke nisur nga 1 korriku.
Kjo është hera e tetë që Irlanda mban këtë rol që nga anëtarësimi në BE në vitin 1973, ndërsa ceremonia e hapjes u zhvillua në Dublin, ku u theksua rëndësia e anëtarësimit në Bashkimin Evropian për transformimin ekonomik dhe social të vendit.
Martin kujtoi se në momentin e anëtarësimit, Irlanda ishte ende një ekonomi me të ardhura dukshëm nën mesataren evropiane dhe përballej me kufizime sociale, përfshirë ligje që ndalonin gratë të punonin në sektorin publik pas martesës, si dhe tensionet e vazhdueshme në Irlandën e Veriut. Që atëherë, vendi ka përjetuar një zhvillim të fortë ekonomik, duke u bërë pjesë e të ashtuquajturit “Tigri Keltik” dhe një nga ekonomitë më të forta për frymë në BE.
Sot, Irlanda është ndër kontribuuesit neto në buxhetin e BE-së dhe renditet e dyta në Bashkimin Evropian për Prodhimin e Brendshëm Bruto për frymë, pas Luksemburgut. Motoja e presidencës së saj, në gjuhën irlandeze, “Ní neart go cur le chéile”, thekson idenë se “nuk ka forcë pa unitet”.
Gjatë presidencës, Irlanda pritet të fokusohet në forcimin e konkurrueshmërisë ekonomike, mbrojtjen e vlerave të BE-së dhe çështjet e sigurisë. Prioritetet kryesore përfshijnë diskutimet mbi buxhetin e BE-së pas vitit 2028, avancimin e Bashkimit të Tregjeve të Kapitalit dhe debatet mbi rregullimin e përdorimit të rrjeteve sociale për të rinjtë nën 16 vjeç.
Një tjetër shtyllë e rëndësishme mbetet mbështetja për Ukrainën. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy mori pjesë në ceremoninë e hapjes në Dublin, ku kërkoi rritjen e presionit ndaj Rusisë përmes sanksioneve të reja dhe goditjes së rrjeteve që ndihmojnë industrinë e saj ushtarake.
Çështjet e sigurisë energjetike dhe tregtare gjithashtu kanë hyrë në agjendë, përfshirë debatet mbi eksportet evropiane drejt Rusisë dhe nevojën për kufizime më të forta.
Në planin ekonomik, Irlanda synon të avancojë projektin e tregut të përbashkët evropian deri në vitin 2027, duke synuar uljen e burokracisë dhe krijimin e një kuadri më të unifikuar për bizneset në BE. Po ashtu, priten negociata të vështira për buxhetin shumëvjeçar të Bashkimit Evropian për periudhën 2028–2035.
Një tjetër pikë delikate mbetet qëndrimi i Irlandës ndaj rregullimit të sektorit të teknologjisë, në një kohë kur në vend operojnë kompani të mëdha si Google, Apple dhe Meta, duke e vendosur Dublin-in në një rol të rëndësishëm ndërmjet rregullimit evropian dhe interesave globale ekonomike.
